Każdy, kto prowadzi organizację pozarządową, wie, że dobra strategia może pomóc uporządkować działania, podejmować lepsze decyzje i skuteczniej rozwijać organizację. W praktyce spotykamy jednak wiele NGO, które mimo dużego zaangażowania zespołu tworzą strategie, które nigdy nie zostają wdrożone lub szybko trafiają do szuflady.
Najczęściej problem nie wynika z braku chęci czy kompetencji. Organizacje wpadają w powtarzalne pułapki, które utrudniają przygotowanie dobrej strategii i jej późniejszą realizację.
Poniżej opisujemy najczęstsze błędy, które obserwujemy podczas pracy z organizacjami pozarządowymi.
9 błędów w strategii NGO, których możesz unikną
- Błąd 1: Strategia to lista marzeń i ambitnych celów. Wiele organizacji traktuje strategię jako miejsce do zapisania wszystkiego, co chciałyby osiągnąć w przyszłości. Pojawiają się ambitne cele, długie listy działań i pomysłów, ale brakuje odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób organizacja chce je realizować. Sama lista życzeń nie jest jeszcze strategią. Dobra strategia pomaga podejmować decyzje, wyznaczać priorytety i świadomie wybierać kierunki działania.
- Błąd 2: Strategia rozwiąże nasze problemy organizacyjne. Często pojawia się przekonanie, że praca nad strategią poprawi komunikację, zwiększy zaangażowanie zespołu albo rozwiąże problemy zarządcze. Strategia może pomóc nazwać wyzwania i uporządkować kierunek rozwoju, ale nie zastąpi codziennej pracy nad relacjami, procesami i kulturą organizacyjną. Oczekiwanie, że sam dokument strategiczny rozwiąże problemy wewnętrzne, prowadzi zwykle do rozczarowania.
- Błąd 3: Strategię można przygotować przy okazji. Tworzenie strategii bywa traktowane jako dodatkowe zadanie wykonywane między projektami i bieżącymi obowiązkami. W efekcie brakuje czasu, odpowiedzialności i przestrzeni na refleksję. Proces się wydłuża, traci dynamikę, a organizacja nie podejmuje kluczowych decyzji. Strategia wymaga zaplanowanego procesu, wyznaczenia osób odpowiedzialnych i czasu na pracę zespołu.
- Błąd 4: W proces angażujemy niewłaściwe osoby. Nie każda osoba pracująca w organizacji musi współtworzyć strategię w taki sam sposób. Częstym błędem jest zapraszanie do podejmowania decyzji osób, które nie mają odpowiedniej perspektywy lub nie będą później odpowiadać za wdrożenie strategii. Z drugiej strony zdarza się również pomijanie osób, które posiadają cenną wiedzę i doświadczenie. Dobry proces strategiczny wymaga jasnego określenia ról i świadomego zaproszenia odpowiednich osób do współpracy.
- Błąd 5: Nie potrzebujemy budżetu na strategię. Organizacje często zakładają, że strategię można przygotować praktycznie bez kosztów. Tymczasem dobra diagnoza, konsultacje, analiza danych czy moderowanie procesu wymagają czasu i odpowiednich zasobów. Gdy próbujemy zrobić wszystko minimalnym kosztem, istnieje duże ryzyko, że strategia będzie powierzchowna i mało użyteczna. Inwestycja w proces strategiczny często pozwala uniknąć znacznie większych kosztów wynikających z nietrafionych decyzji.
- Błąd 5: Nie potrzebujemy budżetu na strategię. Organizacje często zakładają, że strategię można przygotować praktycznie bez kosztów. Tymczasem dobra diagnoza, konsultacje, analiza danych czy moderowanie procesu wymagają czasu i odpowiednich zasobów. Gdy próbujemy zrobić wszystko minimalnym kosztem, istnieje duże ryzyko, że strategia będzie powierzchowna i mało użyteczna. Inwestycja w proces strategiczny często pozwala uniknąć znacznie większych kosztów wynikających z nietrafionych decyzji.
- Błąd 6: Strategię da się napisać bardzo szybko. Praca nad strategią wymaga czasu na diagnozę, rozmowy, analizę danych i podejmowanie decyzji. Organizacje często planują proces w najbardziej intensywnym okresie swojej działalności lub zakładają, że uda się go zamknąć w kilka tygodni. W praktyce pośpiech obniża jakość pracy i utrudnia zaangażowanie zespołu. Dobra strategia potrzebuje czasu na przemyślenie i dojrzewanie kluczowych decyzji.
- Błąd 7: Strategia to lista ciekawych pomysłów. Niektóre organizacje rozpoczynają pracę strategiczną od tworzenia długiej listy projektów, działań i nowych inicjatyw. Problem pojawia się wtedy, gdy wszystkie pomysły uznawane są za równie ważne. Strategia nie polega na wpisaniu wszystkiego, co chcielibyśmy robić. Polega na dokonywaniu wyborów, określaniu priorytetów i świadomym rezygnowaniu z części działań.
- Błąd 8: Pracujemy z odbiorcami, więc wszystko o nich wiemy. Codzienny kontakt z odbiorcami nie zawsze oznacza, że dobrze rozumiemy ich potrzeby. Organizacje często opierają swoje decyzje na intuicji i własnych przekonaniach, zamiast sięgać po dane i systematycznie je analizować. Podobnie bywa z wiedzą o sytuacji zespołu czy otoczeniu organizacji. Strategia oparta na założeniach i przypuszczeniach jest znacznie bardziej ryzykowna niż strategia budowana na danych i faktach.
- Błąd 9: Tworzymy strategię ponad możliwości organizacji. Czasami strategia staje się bardziej opisem marzeń niż realnym planem działania. Organizacja zakłada działania, na które nie ma wystarczających zasobów finansowych, czasowych lub kadrowych. W efekcie strategia pozostaje niewdrożona albo jej realizacja odbywa się kosztem zespołu i prowadzi do przeciążenia. Dobra strategia powinna być ambitna, ale jednocześnie uwzględniać realne możliwości organizacji i pozwalać na systematyczny rozwój.
Zobacz nagranie
Potrzebujesz wsparcia?
Tworzymy strategie, które nie kończą się na dokumencie, ale stają się narzędziem podejmowania decyzji i rozwoju organizacji.